maandag 25 mei 2026

Bute

 

Het eiland Bute is meer dan aangenaam ofschoon dat gevoel natuurlijk vooral ook ontstaat door het prachtige weer dat ons vergezelt. We bezochten vandaag Mount Stuart, een gigantisch huis van  landadel uit de negentiende eeuw. Puissant rijk, er werden vooral verstandige huwelijken gesloten en het erfrecht deed de rest. Het oorspronkelijke huis is ooit eens afgebrand en het schijnt dat de architect van het na de brand opnieuw opgetrokken huis, Sir Robert Rowand Anderson, een bekende Schotse architect was. Wel, hij moet ook een extreem ruim budget hebben gekregen want dit huis liegt er niet om. Exuberant, overdadig. Je denkt in eerste instantie, nou dit is prachtig en indrukwekkend. Maar steeds meer bekruipt je het gevoel dat Anderson te ver is gegaan. Dit huis vertegenwoordigt niet iets wat je wansmaak zou kunnen noemen maar het eindresultaat is gewoon teveel. Het is vooral een showcase geworden, teveel vertoon van eigen kunnen, en vooral een kennelijk eindeloos budget. Fraai maar het beklijft uiteindelijk niet, Maar het broodje haggis was overheerlijk en voortreffelijk, dat dan weer wel!

 

Daarna vertrokken we naar Rothesay, een naar het zich liet aanzien redelijk welvarend havenstadje van waaruit de ferry's van en naar Glasgow af en aan varen. Veel luxe en fraaie panden in het langs een uiterst fraaie baai uitgestrekte stadje. Heerlijk om hier over de boulevard te flaneren. Daarna terug naar onze cottage maar niet dan nadat we in Kames hotel een heerlijke ale dronken!

 

zondag 24 mei 2026

Kilbride Bay

 

We zijn zeer gecharmeerd van Argyll and Bute. Het is hier rustig en nauwelijks toeristisch, het landschap is soms lieflijk maar telkens weer verrassend. Hier heb je niet de highlights zoals op Skye, maar daar zijn we alleen maar blij mee, hier komen de horden toeristen niet op af, er is te weinig dat voor de moderne toerist de wow-factor heeft. Gelukkig maar, wij doen er ons voordeel mee.

 

Vandaag bezochten we Kilbride Bay, Portavadie en Thighnabruaich. Kilbride Bay is een wat weggestopt strand maar van een ongekende schoonheid. Weids en met een schitterend uitzicht op het eiland Arran (helemaal zeker ben ik hier niet van maar ik houd het vooralsnog op Arran) Wat heel erg fraai is bij het ontwaren van een bergrug aan de overzijde van een water is de strook mist die van het zeewater op lijkt te stijgen. Misschien heeft het vooral met de temperatuur te maken, vanmiddag hebben we geluk, de zon breekt door, de lucht breekt open en  de temperatuur stijgt. Sommige daredevils wagen zich zelfs in het water, mij lijkt dat nog steeds erg koud en ik waag me er niet aan. Het is hier prachtig en doodstil. En Kames en Tighnabruaich waren ook al heerlijke kleine dorpjes.

  

Argyll and Bute

 

We zijn hier nooit eerder geweest en zitten deze week in een prachtige cottage met uitzicht op zee. Vanochtend zijn we een paar uur op het strand bij Kilfinan geweest en het is onvoorstelbaar wat je daar allemaal aantreft. Veel lavagesteente dat weer ander gesteente ooit in vloeibare toestand heeft omarmd om vervolgens te stollen. Talloze wieren waarvan sommige verrassend lekker smaken. En veel poliepen op steen en schelp. Je denkt dat het vlekjes of korstmossen zijn maar als je inzoomt zie je duidelijk de klepjes van de poliepen. We zien veel getijdepoeltjes en die doen me onmiddellijk denken aan dat prachtige boek De zee is niet van water van Adam Nicholson. Nicholson (die overigens ook een werkelijk schitterend boek schreef over de Shiant Isles onder de titel Zeezicht) heeft uitgebreid studie van juist die getijdepoeltjes gemaakt. Ik herinner me fascinerende verhalen over de zandvlo en garnalen, rivierkreeften en alikruiken, strandkrabben, de oester en de zeeanemoon en nog veel meer. Ronduit fascinerend!

Ik ben helaas geen bioloog of geoloog, ik kan deze omgeving alleen maar bekijken door lekenogen maar dan wel een leek met een diepe fascinatie voor de natuur in de meest brede zin. De mens is vergeleken bij de natuur een hopeloze stumper en ploeteraar die in zijn onmacht en onkunde alleen maar schade aanricht. 

 

Zo lopend over deze in geologisch en biologisch opzicht zo bijzondere kustlijn moet je de blik vooral omlaag houden. Je ziet de prachtigste vormen en manifestaties van de natuur op deze planeet. Als amateurfotograaf (en misschien mag ik mijzelf zelfs niet dát noemen) probeer ik sprekende opnames te maken van wat je hier zoal aantreft. Wat een genot!

 

donderdag 21 mei 2026

Neist Point

 

Op het meest westelijke punt van Skye, Neist Point, staat een iconische vuurtoren, ontworpen door David Alan Stevenson (1854-1938) en gebouwd in 1909. Tot de dag van vandaag nog in gebruik, zij het geautomatiseerd. Het lighthouse is tevens voorzien van een enorme misthoorn maar ik vermoed dat die niet meer gebruikt wordt. Deze Stevenson ontwierp in totaal 26 vuurtorens in en rond Schotland en hij werkte mee aan nog eens 90 andere lichtbakens.

De vuurtoren is te bereiken vanuit Glendale, een gehucht dat te bereiken is door een lang single track road met passing places af te rijden. Het landschap is hier sprookjesachtig en ronduit magisch. De laatste 3 km moeten lopend worden afgelegd, veel klimmen en dalen maar aan het einde wacht een heerlijke beloning. De vuurtoren is goed verborgen achter een enorme puist in het landschap. Maar wat een pracht voor wie er van houdt. Ik vind vuurtorens altijd iets magisch' hebben, ze blijven me fascineren. Jaren geleden stapten we 's morgens om vier uur uit bed op het Griekse eiland Kythera om er na een wandeling van een uur of twee de zonsopgang bij de vuurtoren te kunnen bewonderen. Die vuurtoren zou ook door Stevenson ontworpen kunnen zijn. De architect daarvan is echter niet bekend, wel dat het de grootste vuurtoren is die de Britten in Griekenland hebben gebouwd. Wij zagen aan de voet van die iconische vuurtoren de rozevingerige dageraad, waarvan Homerus zo vaak kond deed in zijn Odysseus. En over vuurtorens gesproken, zag u ooit die waanzinnige film van Robert Eggers, The Lighthouse? Met prachtrollen van Robert Pattinson en Willem Dafoe? Gaan kijken als u de kans krijgt! Onvergetelijk en even afschuwwekkend!

Terug naar Neist Point, omgeven door honderden torentjes van stenen. Vroeger waren ze bedoeld om mensen de weg te wijzen door onduidelijk landschap maar ik vrees dat de moderne mens er  vooral spirituele bedoelingen mee heeft. Daar moet ik niets van hebben, ik ben vermoedelijk de minst spirituele mens op aarde. En toch is het een bijzonder gezicht, al die honderden stenen torentjes. En voor een geoloog - ik ben dat helaas niet - is het hier helemaal om te smullen. Je ziet werkelijk fenomenale rotsformaties. Maar voortdurend wordt je blik naar die iconische vuurtoren getrokken. Ik vind het prachtig, het tart je verbeelding en het doet me sterk denken aan een van de fraaiste boekjes die ik de laatste jaren las: Pocket Atlas van Afgelegen Eilanden van Judith Schalansky . Uiteraard heb ik ook Atlas van vuurtorens aan het einde van de wereld van José Luis González in mijn bezit evenals De eilanden van goed en kwaad van Adwin de Kluyver maar het boekje van Judith Schalansky steekt er toch met kop en schouders boven uit. Sowieso een schrijfster om in de gaten te houden, ik las al haar boeken en kijk reikhalzend uit naar nieuw vertaald werk van haar hand.

 

Maar terug naar Neist Point. Mocht u ooit Skye willen bezoeken, houd dan rekening met overvolle parkeerplaatsen en drommen toeristen. Vergeet al die highlights en bezoek Neist Point. Dat is pas spectaculair, mind blowing en inspirerend. Nu ja, voor wie het zien wil, natuurlijk.


dinsdag 19 mei 2026

Portree

 

Portree is het grootste stadje op Skye. Het telt vierduizend inwoners maar het zal geregeld meer dan verdubbelen door de toevloed van toeristen. Het stadje ligt op een helling, onderaan een kleine haven en huisjes in allerlei kleuren. Vermoedelijk een van de meest gefotografeerde straatjes in het Verenigd Koninkrijk. Vroeger vertrokken Schotten, de armoe beu, vanuit Portree naar Amerika. Nu leeft de stad, het hele eiland van het toerisme.

Ik vroeg een lokaal onderneemster of ze al die toeristen niet beu werd. "Tja, zei ze, ik leef ervan dus ik mag niet mopperen maar het toerisme neemt hier jaarlijks alleen maar toe. Het ergste is als zo'n enorm cruiseschip hier aanlegt, dan worden er in één keer een paar duizend mensen de wal op gespuugd en dan wordt zo'n plaatsje als Portree gewoon overlopen. Bovendien, vervolgt ze, wij hebben hier niet de infrastructuur om zoveel mensen op te vangen. De wegen zijn te smal, er zijn nergens voldoende parkeergelegenheden en zo voort". Dit laatste hebben we zelf aan den lijve ondervonden tijdens onze rondrit over het noordelijk deel van het eiland. Parkeerplaatsen genoeg maar lang niet groot genoeg om iedereen een plek te bieden. Een bezoek an The Man of Storr lieten we maar voorbijgaan, het was er al veel te druk.

Ook vandaag, als het hoogseizoen nog moet beginnen, merken wij de druk van het toerisme en laten we wel zijn: ook wij zijn toeristen. We willen ergens lunchen maar de paar gelegenheden die open zijn puilen uit van de mensen. Er is nergens plek. We nemen ons voor om voor onze volgende reizen oorden op te zoeken die wat minder in trek zijn bij de grote toeristenstromen. Vooralsnog valt ons nog geen nieuw reisdoel te binnen. De moderne mens wil reizen, wil alles zien, wil overal toegang krijgen en wie zou ze dat willen verbieden? Gek genoeg is autorijden op Skye een heerlijk genoegen. De wegen zijn uitstekend en het lijkt wel of al die toeristen al op hun plaats van bestemming zijn. Al die plaatsen van bestemming zijn overvol maar de wegen zijn leeg. Heerlijk en het landschap is onvergetelijk fraai.

Later op de dag doen we inkopen bij een van de weinige supermarkten op heel Skye en keren terug naar ons gezellige cottage, het regent geregeld en de wolken draperen zich over de heuveltoppen. We bezien de wereld door een grijssluier. Ik begin aan Ik ben Aizaak van Lammert Voos, een schrijver die ik u van harte kan aanbevelen. Een verhalenverteller pur sang in ongepolijste en directe taal.

maandag 18 mei 2026

Skye is onaards

 

Wij reizen twee weken rond op Skye, we zijn toeristen onder toeristen en daar zijn er een heleboel van hier. Het is niet anders. Maar we trekken ons er niets van aan en op onze eerste wandeling kwamen we zelfs helemaal niemand tegen. Skye is een eiland en slechts met één brug direct verbonden met het vaste land van Schotland. Het landschap is vaak ruig en dan weer lieflijk en soms sprookjesachtig zoals in de Fairy Glenn. Bomen zijn hier nauwelijks (meer). 

 

Wij zitten in een kleine cottage net buiten Uig waarvandaan de Caledonian MacBrayne dagelijks enkele keren naar de Outer Hebriden vaart. Jaren geleden voeren wij met dit schip naar Tarbert in Harris, het werd een iconische en onvergetelijke reis. 

Vandaag maakten we in goddelijk weer een prachtige rondrit langs The Man of Storr en Staffin om aan het einde van de dag The Fairy Glen te bezoeken. Een merkwaardig landschap dat doet denken aan het gebied rond Le Puy in Frankrijk maar dan kleiner. Is het Franse landschap rond Puy de Dome voorname;ijk vulkanisch, The Fairy Glenn is ontstaan na heftige aardbewegingen lang geleden waarna ijs en water het landschap langzaam omvormden tot kleine heuvels met een sterk geribbeld uiterlijk. Een werkelijk uniek landschap.

Ik kende tot nog toe alleen de Talisker whisky, puike drank hoor. Maar ik trof er ook de naar het desbetreffende eiland Raasay genoemde whisky aan en wat een voltreffer bleek dat! Het is de enige peated whisky die een nadrukkelijk fruitige afdronk heeft. Overheerlijk en onvergetelijk. Ik heb deze whisky in Nederland niet eerder aangetroffen. Dat is jammer.

 

We zijn pas twee dagen onderweg en kunnen maar niet genoeg krijgen van dit waanzinnig mooie land. De meegenomen boeken zijn nog steeds niet geopend, er is te veel te zien hier. We vergapen ons aan het landschap en de iconische kusten. En de tuinen van het Dunvegan Castle vonden we ronduit spectaculair! Dat kasteel moet je maar gauw vergeten, het hing vooral vol met slecht geschilderde schilderijen van adelijke geslachten. Who cares?

 

donderdag 14 mei 2026

Markuszower is een rat(tenvanger)

 

Gidi Markuszower is een gevaarlijke gek, een volksmenner, een leugenaar en een totaal onverantwoordelijk politicus. Waarom hij zich van Wilders afscheidde is een gotspe,hij is net zo gevaarlijk en abject als voorheen zijn leidsman. In het debat over asielopvang laat hij zich van zijn meest ranzige kant zien en toont hij aan dat hij er electoraal baat bij denkt te hebben het vuurtje eens flink op te steken. Hij legitimeert daarmee het geweld dat ultrarechtse kringen steeds vaker en steeds nadrukkelijker toe willen passen om hun doel te bereiken. Politici als Markuszower, Wilders en Keizer hebben baat bij chaos, daar kunnen ze politiek garen uit spinnen.

Ik citeer hem met een paar zinnen uit een artikel in de NRC: Al na een paar zinnen heeft Markuszower het ene na het andere Kamerlid op de kast: volgens hem ging het in Loosdrecht om „een paar incidenten”, hij vraagt zich af of „het geweld” van de politie tegen demonstranten „wel proportioneel was”, hij heeft het over een asielzoeker die tegen omwonenden een gebaar zou hebben gemaakt alsof hij hun keel wilde doorsnijden, hij had gehoord dat de brand die was ontstaan bij de asielopvang misschien wel vanzelf was ontstaan, en dus niet was „aangestoken”. Hij zegt ook dat „de rechten van mensen worden vertrapt en kapot gebeukt”. En volgens hem wil de waarnemend burgemeester in Loosdrecht met zijn noodopvang indruk maken op zijn „elite-vriendjes”.  

Voor de rest zoekt u het zelf maar op, het is vast wel ergens op YouTube te vinden. Burgers die politici als Marksuzower menen te moeten volgen zijn verwijtbaar dom, verwijtbaar goedgelovig. Of ze hebben geen hersencellen om zelf na te denken of ze gebruiken die paar hersencellen die ze wel hebben niet goed genoeg. Iedereen die een grote bek heeft mag in microfoons en camera's roeptoeteren dat ze er helemaal klaar mee zijn. Het schijnt dat de AIVD gaat onderzoeken waar de terreurgroepen vandaan komen. Ik zeg u, die komen uit allerlei hoeken en gaten, uit talloze riolen gekropen. Zij zijn alles behalve lokale burgers die hun angst en onrust willen ventileren. Ook zij zijn, net als Markuszower uit op chaos.

woensdag 13 mei 2026

Tommy Cooper

 


Norman Finkelstein on Trump and Netanyahu

 


Over beschaving

 

Ik schrijf hier al jaren dat de Pax Americana voorbij is maar dat mag geenszins tot de slotsom leiden dat wijzelf nog wel tot een beschaving zouden horen. Eerder al heb ik de joden geëxcommuniceerd, zij maken wat mij betreft geen deel meer uit van de menselijke beschaving. Maar laten we eerlijk zijn, we zijn zelf ook hard op weg naar de uitgang.

Er zijn twee niet-autochtone schrijvers die zich verzetten tegen een wereld waarin 'de ander' simpelweg tot vijand wordt uitgeroepen. Karin Amatmoekrim schrijft in Grenzend aan liefde dat de slavernij het morele failliet van de westerse mens inluidde en ze wijst er nog maar eens op dat het toch echt West-Europeanen waren die de joden probeerden uit te roeien. Desondanks wil iedereen ons momenteel doen geloven dat moslims de grootste vijanden van joden zijn. Niets is minder waar.

Lotfi El Hamidi schrijft in Stakkers en wolven dat Nederland steeds racistischer wordt en licht dat toe aan de hand van  een tiental essays over Palestina, Gaza, Wilders, de Maccabi-rellen en zo voort.

De onbeschaafdheid van ons land culmineert juist in deze dagen in Loosdrecht waar jongeren uit de wijde omgeving rotzooi komen trappen, politie en hulpverleners bedreigen en bekogelen en brand stichten, gesecondeerd door Gooise vrouwen die er nog een schepje bovenop doen en graag meezingen in het koor dat buitenlanders stigmatiseert en tot verkrachters uitroept. Laten we niet vergeten dat het politici zoals Wilders, van der Plas en Keizer zijn die het volk ophitsen met klinkklare leugens. 

Ik hoor geregeld dat we een luisterend oor moeten bieden aan het volk dat niet meer bestand zou zijn tegen asielzoekers en vluchtelingen. Maar ik doe daar niet aan mee. Helaas is de gemiddelde Nederlander dom genoeg om zich uit te laten lokken en mee te doen aan dat rare idee van 'vol is vol'. Als de politiek van meet af aan had gekozen voor kleinschalige opvang op basis van een alleszins redelijke spreidingswet en als de politiek ervoor had gekozen asielzoekers onmiddellijk te laten integreren door een taal-eis te koppelen aan toestemming om legaal te kunnen werken, dan was er in het geheel geen asielzoekerscrisis geweest.

Ik heb meer dan schoon genoeg van al die betogers die met geweld en leugens verzet plegen tegen een menswaardige opvang van asielzoekers. Ik wens zulke mensen een toekomst toe waarin ze zelf een beroep op anderen moeten doen omdat ze hier, bijvoorbeeld door stijgend zeewater, weg moeten vluchten. Ondertussen, en dat is ronduit zorgelijk, kunnen wij niet langer volhouden dat wij nog een beschaafd volk zijn. Vraag mensen wat het woord 'solidariteit' betekent en u wordt glazig aangekeken. We moesten ons diep en diep schamen.