Brutalisme en modernisme in Delft

 

We bezochten vandaag de Aula en de Bibliotheek van de TU in Delft. De Aula stond, als brutalistische architectuur, al heel lang op mijn verlanglijstje en vandaag kwam het er dan van. Ontworpen in 1966 door Johannes van den Broek en Jaap Bakema, beiden alumni van de TU. Heerlijk om zo'n gebouw van binnen en van buiten te kunnen bewonderen. Breed en ruim opgezet, voorzien van een groot auditorium met honderden zitplaatsen en vier collegezalen. In de Senaatszaal vinden de promoties plaats, zo ook vandaag. Gezien het onderwerp - Kronecker compressed sensing with structured sparsity: algorythms, guarantees and applications - lieten we deze zitting maar aan ons voorbijgaan. 

Maar ik was diep onder de indruk van al die honderden jonge studenten die de capaciteiten hebben om zich ingewikkelde, complexe, technische onderwerpen eigen te maken. Opvallend veel Aziatische studenten trouwens. Na de aula gingen we naar buiten waar we veel studenten in een berg van gras zagen genieten van het heerlijke voorjaar. Onder die berg moest zich iets  bijzonders bevinden, we zagen studenten met tientallen tegelijk naar binnen gaan en naar buiten komen. Het bleek de bibliotheek van de TU te zijn. Een werkelijk schitterend gebouw, ontworpen door Mecanoo Architecten in 1998. Wat een fantasie, wat een verbeelding en hoe ongelooflijk functioneel blijkt dit gebouw te zijn. Het ziet er zwart van de studerende studenten. Als u in de buurt bent, ga er eens kijken, het is werkelijk prachtig en indrukwekkend!

 

London calling

 

Een prachtige tentoonstelling in het mooiste museum van Nederland, het Kunstmuseum Den Haag. Heerlijk werk van iconische schilders als Francis Bacon, Lucian Freud, David Hockney, Paula Rego, Denzil Forrester en Frank Auerbach. Van de laatste twee had ik niet eerder werk gezien en het werd een aangename kennismaking. Vooral Auerbach maakte indruk, hij bouwde zijn  schilderijen op in soms wel veertig lagen, een arbeidsintensief werk dat het uiterste vergde van zijn modellen. Van Bacon en Freud heb ik meerdere keren overzichtstentoonstellingen gezien. Van Hockney en Paula Rego nog niet. Die kans zal zich vast nog wel eens voordoen.

 

Die naoorlogse Britse schilders hebben prachtig en buitengewoon divers werk opgeleverd. Misschien was ik nog wel het meest onder de indruk van Paula Rego. Prachtige triptieken. Al deze schilders werkten figuratief, zij het dat Bacon daar zo zijn eigen twist aan gaf. Het werk is voorbeeldig tentoongesteld in dit heerlijke museum. De zalen hangen niet te vol en al het werk wordt goed belicht. Dat is helaas niet altijd en overal het geval. We waren vroeg en hadden de zalen praktisch voor onszelf. Kan ik u aanraden. Wat een prachtige tentoonstelling!

Rotterdam en het Nederlands Foto Museum

 

Een dag in Rotterdam is voor mij een dag gewoon geluk. Nergens voel ik me heerlijker en meer op mijn plaats dan in deze schitterende stad. Vandaag slechts twee doelen: het Nederlands Foto Museum en de heerlijkste sushi eten die je in Rotterdam krijgen kunt.

Het Nederlands Foto Museum heeft zojuist een boel onbegrijpelijk gedonder achter de rug met de inmiddels vertrokken directeur Brigitte Donker. Haar opvolgster is een vrouw met een prachtige naam: Zippora Elders Tahalele. Nu maar hopen dat het gedoe snel tot het verleden behoort. Tegelijkertijd trok het museum in een fraai en ruim nieuw onderkomen aan de Brede Hilledijk. Een oud pakhuis, net als Fenix geweldig opgeknapt maar wel zodanig dat het vroegere gebruik zichtbaar blijft.

Op de eerste verdieping is het donker en de foto's zijn op willekeurig geplaatste panelen opgehangen en ze worden uitstekend belicht. Daar kunnen veel musea nog iets van leren. Hier zien we de canon van de Nederlandse fotografie. En de foto's zijn werkelijk prachtig of mooi of indrukwekkend. Zelf heb ik een enorme voorliefde voor Cas Oorthuys.

Op de tweede en derde verdieping zijn foto's aansluitend op elkaar op doek geprojecteerd. Persoonlijk vind ik dit wat overdadig. Je scant de foto's tot je besluit ergens wat langer bij stil te staan. Maar de weergave is onovertroffen en het is echt genieten van wat Nederlandse fotografen in de loop van de decennia hebben laten zien. Op de vierde verdieping zagen we een heerlijke ode aan Rotterdam met een leur aan foto's uit vervlogen tijden en van vandaag. Wel veel, erg veel en omdat je er al drie verdiepingen op hebt zitten dreigt vermoeidheid hier toe te slaan. 

En die sushi? Ja, die hebben we ook gehad op deze prachtige dag. Ik wil hier eigenlijk geen reclame maken maken maar de sushi die je bij Mood aan de Otto Reuchlinweg op de Kop van Zuid krijgt zijn werkelijk goddelijk. 

Dordrecht en Turner

 

Vandaag bezochten we Dordrecht waar in het fraaie stedelijk museum een aan William Turner gewijde tentoonstelling was ingericht. We zagen, heel verrassend want ik kende het niet, veel van zijn vroegere werk toen hij, althans voor mijn gevoel, in een duidelijk romantische traditie schilderde. Ik vond er niet veel aan, voor mijn gevoel stak hij bepaald niet boven zijn tijdgenoten uit. Een werk had hij opgedragen aan Ruysdaal, een doek dat naast de Turner hing. Het was wel duidelijk wie hier de meester was en die kwam niet uit Engeland. Maar gelukkig hingen er ook vier of vijf werken van de expressionistische Turner die ongekende faam verwierf. De werkelijkheid interesseerde hem niet langer, in die zin dat hij vooral ook leek te willen schilderen welke emoties die werkelijkheid kon oproepen. Het lijkt wel alsof die werken explodeerden, alsof hij de verf op het doek smeet. Er zijn nog slechts vage contouren zichtbaar van mens of machine maar wat Turner in zulke werken met het licht doet, is onnavolgbaar. Je wordt er stil van, wat mij betreft van bewondering. Heel lang geleden zag in The National Galery in London veel groot werk van Turner en ik was er zwaar van onder de indruk, zoiets had ik toen nog nooit gezien. Mijn ervaring nu was niet veel anders. Ik vind deze Turner ongelooflijk inspirerend, de rest van de dag kan wat mij betreft niet meer stuk. Hoe durfde hij ooit zo te schilderen. Simpel omdat hij niet anders meer kon, hij had zijn stijl gevonden en ik stel mij zo voor dat het hem geen zier kon schelen hoe anderen over zijn werk oordeelden. Ik beschouw William Turner als een van de grote schilders aller tijden.

Daarna vervolgden we onze weg door Dordrecht. Wat een prachtige stad is dat toch, er is zo veel te zien dat meer dan de moeite waard is. Vele hofjes en nog veel meer oude en goed bewaard gebleven oude gebouwen, prachtige huizen, een prachtige Grote Kerk en ongelooflijk veel kleine details. We liepen een stadswandeling die ons langs alle hoogtepunten van deze heerlijke stad voerde. Ga er eens heen en loop zo'n stadswandeling en verbaas je over hoeveel fraais en schoons deze stad te bieden heeft. En beklim dan de toren van de Grote Kerk, het zijn heel wat treden maar de beloning, eenmaal boven, is geweldig.

 

Schiedam & Yves Klein

 

Wij bezochten vandaag, een frisse maar mooie zondag, Schiedam. Het moet meer dan vijftig jaar geleden zijn dat ik hier was en ik had er nauwelijks herinneringen aan. Maar het was een heerlijk bezoek want Schiedam, een beetje ondergesneeuwd door het naburige Rotterdam, is een prachtige oude stad waar nog vele schitterende panden uit de achttiende eeuw goed bewaard zijn gebleven. Heerlijke grachten omzoomd met fraaie bomen en statige, fraaie panden aan beide zijden. De stad is groot en rijk geworden door de jenever. Er is nog heel veel dat hier aan de jonge en oude klare herinnert en de distilleerders hebben zich niet onbetuigd gelaten bij het verfraaien van het oude stadsbeeld. We kochten een stadswandeling bij de plaatselijke VVV maar dat bleek een aanfluiting. Loop maar gewoon op eigen houtje, er is verschrikkelijk veel te zien, ook in de binnenstad waarin nog talloze oude panden goed bewaard blijken. Dat bezoek aan Schiedam was heerlijk, ik kan het u aanraden!

 

 

En o ja, we bezochten er ook nog een tentoonstelling van de familie Klein maar dar was ik niet heel erg van onder de indruk. Ik vond vooral het werk van vader Fritz erg mooi.

The truth about Trumps war against Iran

 

Keizer der saxen

 

De wereld nam afscheid van de hoofdletter W

 

Je moet het gore lef maar hebben jezelf te portretteren als Jezus. Trump draait er zijn hand niet voor om. Hij verwijderde het plaatje alleen maar omdat echte gelovigen zich door hem en dit plaatje geschoffeerd voelden. Het hoort bij de narcistische persoonlijkheid van deze gevaarlijke gek dat hij zich niet vooraf realiseert dat sommige uitingen misschien ongewenst zijn.

Ook zijn bejegening van paus Leo is van een niet eerder vertoonde en zeldzame onbeschoftheid. Nooit gedacht dat ik het nog eens voor een paus op zou nemen. Nu kan deze Leo zichzelf goed verdedigen en voorlopig lijkt hij, hoe verfrissend, een man van standvastigheid te zijn. Ik ga hier niet herhalen in welke bewoordingen Trump zich over de paus uitliet, u weet het vast wel te vinden.

Inmiddels is er niet één negatieve kwalificatie te bedenken die niet op Trump van toepassing is. In dat opzicht is hij werkelijk een fenomeen. De tragiek van Amerika is dat meer dan de helft van de bevolking bereid is gebleken deze man op het schild te hijsen. De verkiezing van Trump past in een wereldwijde trend, die misschien niet eens bij Trump is begonnen. Schokkend vind ik vooral het gegeven dat mensen bereid zijn afscheid te nemen van de hoofdletter W: wijsheid, waarheid, werkelijkheid en wetenschap. Hierna is werkelijk alles mogelijk. En ik zeg u, ik roep dit al vanaf de eerste dag van Trumps herverkiezing: het ergste moet nog komen.

Waar ligt de morele grens voor onze regering?

 

De NRC bericht vandaag over een rapport van Safe the Children waarin melding wordt gemaakt van het martelen, seksueel misbruiken en uithongeren van Palestijnse kinderen door Israël. Het Israëlische regime is nog vele malen perverser en misdadiger dan wij tot nu toe aannamen of konden weten. Als je dit rapport leest dan wordt het je koud te moede. Het laat zien dat Israël geen enkele morele waarde meer koestert. Het is ronduit afschuwelijk om te lezen hoe Israël Palestijnse kinderen behandelt, een behandeling die indruist tegen het internationale recht en die in geen enkele menselijke beschaving thuishoort. Ik ga hier niet alle wandaden van de joden jegens Palestijnse kinderen herhalen, lees het rapport zelf of lees het uitgebreide artikel in de NRC. Het is te verschrikkelijk voor woorden.

Rechtse Israëliërs en kolonisten zijn van  mening dat alle Palestijnen terroristen zijn, ook kinderen en baby's! Meer dan negenennegentig procent van alle Palestijnse verdachten wordt door militaire joodse rechtbanken veroordeeld. Tot nog toe is niet één enkele jood door een Israëlische burgerrechtbank veroordeeld voor geweld jegens Palestijnen.  

Dit rapport van Save the Children was afgelopen zomer al gereed maar de organisatie kon het onmogelijk publiceren omdat ze dan het risico liep door Israël buitengesloten te worden. Inmiddels is dat alsnog gebeurd. Een aanwijzing te meer voor het ronduit misdadige karakter van de regering Netanyahu. Joden die zelfs baby's voor terroristen houden zijn in mijn ogen erger dan nazi's. Ik heb hier al vaker betoogd dat de joden voor mij niet langer deel uitmaken van de menselijke beschaving.

Hoe kan ik tot een andere konklusie komen? En dan heb ik het nog niet eens over de misdadige inval van Israël in Libanon en Iran. O zeker, er zijn ook fatsoenlijke joden in Israël maar zij zijn met te weinigen, hebben niets in te brengen in hun land en worden door hun landgenoten geïntimideerd en met geweld bedreigd. Overigens zitten de meeste Palestijnse kinderen vast voor het gooien van stenen. De terroristische actie bij uitstek! De konklusies van Safe the Children worden onderschreven door B'Tselem, HaMoked, Adameer, Adalah en Defence for Children.

En onze regering? Die blijft vierkant achter Israël staan. Het is gekmakend en beschamend. 

 

 

 

Een schrijver's schrijver

 

Jaren geleden al postte ik hier een stukje over onbegrijpelijke taal in het land der kunsten. Heel veel moderne kunstenaars maken kunst (bijna altijd gaat het dan om de zogeheten conceptuele kunst) voor conservatoren en museumdirecteuren. Over het publiek dat naar hun kunsten zou moeten komen kijken maken ze zich totaal geen gedachten. Dat publiek, zo komt het mij voor, interesseert hen in het geheel niets. Er is niet echt een woord om aan te geven waar we hier mee te maken hebben. Een writer's writer komt het dichtst in de buurt maar dat is dan weer een Engelse term en dat heb ik liever niet. Een schrijver's schrijver dan maar?

In de NRC van 7 april staat een artikel van Sophie Dieudonnée, oprichter van Creatives in Conversation, onder de titel De kunsttaal heeft een slop-probleem. Zij beschrijft eigenlijk precies wat ik al jarenlang beweer, namelijk dat de professionals in de kunstwereld een taal gebruiken die niemand meer verstaat of begrijpt, zelfs zij die de taal uitspreken niet. Zo schijnt het belangrijkste begrip in de hedendaagse kunst 'intersectionality' te zijn maar niemand weet wat het betekent.

Ik heb jaren geleden eens bij Into Nature in Drenthe midden in een weiland een dieselmotor zien staan, een fraai apparaat, waar een A-viertje bij hing dat ons vertelde dat de kunstenaar in het hart van de motor de ingewanden van een dood schaap had opgeborgen en dat de combinatie van techniek met dode ingewanden een bijna mythische conclusie kon worden getrokken. U snapt wat ik bedoel, uitleg op papier bij een kunstwerk is wel het laatste wat ik wil zien en iets in een kunstwerk verstoppen  zonder dat je als kijker kunt verifiëren of die ingewanden ook echt aanwezig zijn? Dat is het werk van charlatans. Maar Hans den Hartog jager was diep onder de indruk en dan zit je als kunstenaar gebeiteld.

En dat probleem heb ik wel vaker met conceptuele kunst of installaties. Dat soort werk wordt gemaakt door mensen die niets van het gewone publiek moeten hebben. Zij maken werk voor elkaar en voor de museumdirecties die ze hopen te overtuigen hun werk van inferieure kwaliteit aan te kopen. Lees maar eens de artikelen van Anna Tilroe of voornoemde Hans den Hartog Jager, ik kan er meestal geen touw aan vast knopen. 

Met instemming dus las ik het artikel van Sophie Dieudonnée maar tegelijkertijd stoor ik me aan haar Engels. Zij heeft het over een slop-probleem en intersectionality en liminality. En haar eigen organisatie heet Creatives in Conversation. Probeert u dat maar eens in goed Nederlands te vertalen. Tja...