dinsdag 13 oktober 2026

Trump breekt eigenhandig de internationale rechtsorde af

 

Het kan u niet ontgaan zijn: de Amerikanen zetten alles op alles om het Internationaal Strafhof onderuit te schoffelen. Het beleid van Trump in deze is behalve schandalig vooral ook misdadig. De vraag is nu wat de EU bereid is te doen om het ICC te beschermen tegen deze schofterige Amerikaanse acties. Daartoe beschikt de EU over een zeer effectief instrument: het blokkeerstatuut. De vraag is natuurlijk of de EU het aandurft dit wapen in te zetten.

Met dit blocking statute worden Europese bedrijven en instellingen beschermd tegen economische sancties van landen buiten de EU. Door dit instrument in te zetten geeft de EU aan de Amerikaanse sancties niet te erkennen en te beschouwen als strijdig met het internationaal recht. Hiermee worden de Europese bedrijven en instellingen tegelijkertijd verplicht de Amerikaanse sancties te negeren. Daarmee blokkeert de EU de sancties van de VS. 

Naar verluidt is het evenwel een niet erg effectief wapen, ook al zie ik niet in waarom dat zo zou zijn. Onze huidige minister van Buitenlandse Zaken (waarom hebben wij toch nooit meer een minister van buitenlandse zaken waar je trots op kunt zijn?) noemt het een paardenmiddel. Volgens mij is dat een typering om aan te geven dat het middel niet goed past in de diplomatieke traditie. Maar Trump moet je met een grote bek beantwoorden, niet met diplomatie of nog erger: het schmierende gedrag van de secretaris generaal van de NATO.

zondag 11 oktober 2026

Naza, doodse stilte na afloop

 

Niet eerder was het aan het einde van een documentaire zo doodstil in een volle bioscoopzaal. En die stilte was terecht, wat kun je nog zeggen nadat je ruim zeventig minuten hebt gekeken naar moderne oorlogsvoering. Waarin de ene soldaat zegt: ik dacht altijd dat nazi's slecht waren maar als ik erover nadenk, wat ben ik dan? En een andere soldaat: nee, ik denk er verder niet over na, ik ben een technicus en ik neem deel aan een project waaraan ik mijn diensten als techneut lever. Een derde soldaat zegt: ik kan hier niet langer aan deelnemen.

Dat is toch de centrale vraag na het horen van die ijzingwekkende verhalen en het zien van enkele afschuwelijke beelden: hoe kun je deelnemen aan deze oorlog en blijven denken dat je een moreel denkend en handelend wezen bent. Tenzij je overtuigd bent geraakt door wat Netanyahu jou vertellen wil: Palestijnen zijn geen mensen, het zijn allemaal (potentiële) terroristen. 

Ik zag Sander van Hoorn bij Eva Jinek opmerken dat hij wel wat kritiek op de journalistieke aanpak in deze film had (gelukkig deed hij niets af aan de afschuwelijke inhoud en impact) maar ik vind zoiets gratuit als je vervolgens niet uitlegt welke kritiek je dan hebt. Ik vroeg me af of ik op een of andere manier zou hebben moeten twijfelen aan de journalistieke integriteit van de makers maar ik kon werkelijk niets bedenken. De geïnterviewden zaten uit eigen vrije wil tegenover de interviewer, niemand die hen dwong daar plaats te nemen. Er werden open vragen gesteld en een enkele keer vroeg de vragensteller door na een antwoord.

Alle gesprekken vonden plaats op daken van flatgebouwen in Tel Aviv, in de avonduren. Daardoor was het gemakkelijker de geïnterviewden onherkenbaar in beeld te brengen. In het Israël van vandaag kunnen zij hun verhaal niet in de openbaarheid brengen, ze zouden hel en verdoemenis over zichzelf afroepen. U moet deze documentaire beslist gaan zien, al was het maar om die doodse stilte in een volle bioscoopzaal te ervaren.

EN voor ik het vergeet: de makers van de film zijn Yuval Abraham en Rachel Szor. Eerder maakten ze al de onvergetelijke documentaire No Other Land.

Israel achter protesten tegen Naza?

 

Vanmiddag gaan we naar Naza, de door Rachel Szor en Yuval Abraham gemaakte documentaire over het optreden van het Israëlisch leger in Gaza. Ik zal erover berichten. Ik verfwacht het niet maar de film zou verstoord kunnen worden door een Israëlische actiegroep Ad Kan. Zoals u inmiddels worden de filmmakers in eigen land verguisd, ministers roepen op hen hun staatsburgerschap te ontnemen en talloze landgenoten beschuldigen hen van verraad.

Een van de verwijten die de filmmakers krijgen is dat ze geen aandacht schenken aan de misdaden van Hamas. Mijn antwoord zou zijn: maar dat hoeft ook helemaal niet, iedereen weet wat er op 7 oktober 1923 gebeurde en ik ken niemand die daar niet dan met afschuw kennis van nam, ik ken niemand die de acties van Hamas op die dag niet veroordeelt. Bij die acties kwamen 1.500 joden om. Ik kreeg nadien de indruk dat veel joden die verschrikkelijke gebeurtenis bijna net zo erg vonden als de door de joden zo geïnstrumentaliseerde holocaust waarin zes miljoen joden de dood vonden.

Ik zal hier de acties van Hamas op die dag nog maar eens ondubbelzinnig afwijzen maar ik wil er wel graag bij vertellen dat die acties niet in een vacuüm zijn ontstaan. Voor een goed begrip van alles wat er sedertdien gebeurde moeten we toch echt terug naar de Naqba die in 1948 plaatsgreep. Daar willen de meeste joden echter niet aan. Goed, het zij zo. Ik hoop dat onze filmvoorstelling vanmiddag niet verstoord wordt. Maar moicht dat wel gebeuren, dan zou ik de actievoerders uitnodigen om samen met mij naar de film te kijken om er na afloop samen over te discussiëren.

Als ik ChatGTP vraag wie er achter Ad Kan zitten antwoordt de chatbot dat hij niet precies begrijpt wie of wat ik bedoel. Als ik antwoord dat dat een zeer schijnheilig antwoord is reageert de chatbot met de opmerking: 'U hebt gelijk. Mijn vorige antwoord was onnodig ontwijkend'.. Wilt u nog beter bewijs van de stelling dat de algoritmes van AI vol zitten met vooroordelen van de makers van deze technologie?

Ad Kan is een initiatief uit 2015 van Gilad Ach en Aviram Zeevi, beiden militairen die zich inzetten voor de bestrijding van pogingen tot ondermijnen van de staat Israël. De omzet van deze groep in 2024 bedroeg 4,6 miljoen dollar, gefinancierd door buitenlandse en Israëlische donoren. Of de staat Israël hier een rol speelt durft de chatbot niet hardop te erkennen. Nou ik weet wel beter, de NRC meldt dat enkele uren nadat Sabine Taasa, die de filmvertoning in Delft op 1 oktober onderbrak met haar protesten, met Lior Ben Tzur, medeoprichter van Ad Kan, ontvangen door Netanyahu die de actie van Taasa en Tzur "een ereteken voor de staat en voor ons volk" noemde. U ziet: de zionistische arm reikt ver.