vrijdag 18 oktober 2019

Moreel kompas van boeren en burgers


In een artikel in de NRC van 17 oktober schetst hoogleraar Carla Koen (Tilburg University) wat de werkelijke impact is van landbouw en veeteelt op onze samenleving. En die gaat veel verder dan enkel de stikstofdepositie.De wettelijke normen voor fijnstof en stikstofdioxide in Nederland beschermen niet tegen gezondheidsschade en zijn fors hoger dan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Zij wijst erop dat de antimicrobiële resistentie door gebruik van antibiotica in vee een steeds grotere zorg is geworden voor de volksgezondheid. Bovendien zorg intensieve veeteelt ook voor vervuiling van het oppervlakte- en dieptewater door overbemesting waardoor er veel te hoge concentraties nitraat in ons water terecht komen. Dit heeft forse consequenties voor de drinkwaterwinning en de waterzuivering. Ook de toepassing van chemische gewasbescherming heeft negatieve gevolgen voor de waterkwaliteit en biodiversiteit in Nederland.
Voor mee concrete cijfers en informatie kan ik u haar artikel van harte aanbevelen. U vindt de link in de eerste regel van dit bericht.

Terecht stelt Koen dat het tijd wordt dat de Nederlandse boeren en hun belangenbehartigers (dus ook politici!) hun moreel kompas hervinden en het rentmeesterschap (weer) omarmen. Wij hebben recht op maar vooral behoefte aan een landbouw en veeteelt die in evenwicht zijn met het land, het natuurlijke kapitaal en de volksgezondheid. Een landbouw die niet voorbij gaat aan de noden van de toekomstige Nederlanders.


Ik voeg daar aan toe dat het geen enkele zin heeft wanneer de boeren in navolging van de ABN Amro beweren dat ze de beste boeren van de wereld zijn. Volgens de bank is per kilo landbouwproduct de gezamenlijke 'voetafdruk' van onder meer CO2, energie, pesticiden en antibiotica in Nederland het kleinst.Het artikel van Koen toont aan dat dat een nietszeggende uitspraak is. Het zegt meer over de boeren elders! En voor boeren mag u ook burgers lezen.

donderdag 17 oktober 2019

Een beschaafd land haalt IS-kinderen terug


In de NRC van gisteren staat een urgent en wat mij betreft overtuigend pleidooi van Margritte Kalverboer, Kinderombudsvrouw, om de Nederlandse kinderen zo snel mogelijk terug te halen uit IS-kampen in Syrië. Het is bepaald niet voor het eerst dat zij zich het lot van deze kinderen aantrekt. Ik vind het bizar dat de Nederlandse overheid in het geheel geen oog heeft voor kinderen waarvan Kalverboer terecht opmerkt: "Kinderen reizen niet uit. Kinderen sluiten zich niet aan bij terroristische organisaties. Kinderen voeren geen oorlog. Kinderen zijn voor hun ontwikkeling en perspectief afhankelijk van volwassenen".


Zeker nu de zichzelf onmetelijke wijsheid toedichtende Amerikaanse president Erdogan vrij spel heeft gegeven, lopen de IS-kampen in snel tempo leeg. Meer dan tienduizend mannen en vrouwen die verdacht worden van IS-sympathie of erger, kunnen de anonimiteit in vluchten en op enig moment ergens in Europa opduiken om hun terreur uit te oefenen.


De Nederlandse overheid zet in op een door alle partijen onhaalbaar geacht internationaal tribunaal ergens in Irak. Als ergens infrastructuur en mentaliteit voor een dergelijke organisatie ontbreken, is het wel in Irak. Nederland begeeft zich onder aanvoering van de verschrikkelijke Stef Blok moedwillig op een doodlopende weg, alleen maar om tijd te winnen en nu geen actie te hoeven ondernemen.


Een beschaafd land trekt zich het lot van kinderen aan wanneer de ouders niet meer in staat zijn voor die kinderen te zorgen. Er zijn genoeg voorbeelden beschikbaar van vrouwen uit de IS-kampen die om zulke humanitaire acties smeken. Hun letterlijke boodschap: "Laat ons in de steek als je vindt dat je dat moet doen maar haal onze kinderen hier weg".

Vinden wij onszelf echt beschaafd?

Boeren eisen alternative facts


Natuurlijk hebben de wetenschappers het weer gedaan. De NRC laat een boer aan het woord die gisteren op de grote boerenprotestactie doodleuk verklaarde dat het RIVM moord pleegt op boeren. Er is iets merkwaardigs aan de hand in Nederland: we worden de laatste tijd voortdurend om de oren geslagen met wat Al Gore an inconventient truth noemde. En ofschoon we ons allemaal zorgen lijken te maken over het klimaat en het milieu, zodra het op concrete maatregelen aankomt, zijn we subiet bereid onze zorgen opzij te schuiven.


En als we onszelf ervan overtuigen, wijs maken dat de rekenmodellen van de wetenschappers niet deugen, dan hoeven we ons pardoes geen zorgen meer te maken. Nee, lieve mensen, zo werkt het milieu niet, zo werkt het klimaat niet. De internationale gemeenschap heeft normen opgesteld om het milieu te beschermen en het klimaat te beheersen. De wetenschap verricht metingen en stopt die in een internationaal gevalideerd rekenmodel. De uitslag kan je misschien niet aanstaan maar alternatieve feiten bestaan niet. Of je die metingen nu laat verrichten door RIVM of TNO, er komen dezelfde uitslagen uit. Meer metingen zullen de uitkomsten verfijnen maar niet minder aangenaam maken.


Toch is dat wat boeren en politici nu doen: de wetenschap verdacht maken en voortdurend in twijfel trekken. Baudet stond met Wilders vooraan gisteren om de boeren wijs te maken dat ze de beste boeren ter wereld zijn (quod non) en dat we minder stikstofregels moeten hebben. Het is misselijkmakend en ronduit pervers.

Kijken we nog even naar het plaatje hierboven. Het aandeel van het wegverkeer in de stikstofdepositie is 6,4% tegenover een aandeel van landbouw en vooral veeteelt van 45%. Toch was er gisteren een mevrouw te zien die durfde te beweren dat de auto's in Nederland gewoon door mogen rijden terwijl de boeren overal de schuld van krijgen. Ook ziet u dat 31% van het stikstof uit het buitenland komt maar als we dat percentage weglaten en puur naar de binnenlandse bronnen van stikstof kijken dan stijgt het aandeel van landbouw en veeteelt naar 70%! Wat de boeren heel goed weten maar gewoon verdonkeremanen is dat de stikstof in de vorm van ammoniak onmiddellijk neerslaat op de bodem in de onmiddellijke omgeving van de bron.

Overigens exporteren wij veel meer stikstof naar het buitenland dan wij van over de grenzen aangewaaid krijgen. Hoe dat komt? Nou, dat is nogal simpel: in Nederland hebben wijn 1,6 miljoen melkkoeien oftewel 37 koeien per km2. In Duitsland hebben ze 4 miljoen koeien oftewel 11 koeien per km2. In Nederland hebben we 12,2 miljoen varken oftewel 283 varkens per km2. In Duitsland hebben ze 25,9 miljoen varkens ofwel 72 varkens per km2.

Het voortdurend framen door boeren en politici is ronduit pervers. Het gezwollen taalgebruik is hemeltergend. Maar wanneer boeren geweld gaan gebruiken, is het hek van de dam. Dat geweld moet uit alle macht beteugeld worden. Ik snap de frustratie van de boeren maar ook zij zullen er aan moeten wennen: intensieve landbouw en intensive veeteelt zijn niet langer aanvaardbaar. Dit geldt voor ons allemaal inclusief alle boeren maar vooral voor onze kinderen en kleinkinderen.


Wij exporteren meer dan 90 miljard aan landbouwproducten en importeren meer dan 60 miljard aam landbouwproducten. Iedereen snapt toch dat hier een onvoorstelbare onbalans uit de cijfers schreeuwt? Anders gezegd: dat de boeren óns voedsel produceren is ook zo'n fabeltje dat geraltiveerd moet worden.

dinsdag 15 oktober 2019

Trump Kingsman meme


Hardcore fans van de Amerikaanse president maken een meme-video van Trump die niet alleen talloze journalisten maar ook talloze politieke tegenstanders (Bernie Sanders, Barack Obama, John MaCain en niet te vergeten de Clintons) overhoop schiet. De video is gebaseerd op Kingsman: the secret service met Colin Firth in de hoofdrol.Wansmaak en perversie. Zulke Amerikanen zijn er ook. Kijk en luister ook eens naar de rechtvaardiging van een fan of misschien wel vervaardiger van de video.


maandag 14 oktober 2019

Konstantin Paustovski


Een van de - althans wat mij betreft - grootste schrijvers uit de Russische literatuur is Konstantin Paustovski (1882 - 1968) Bij Privé-Domein verscheen zijn autobiografie in zes prachtige delen. Stuk voor stuk onvergetelijke literatuur, net als al zijn andere boeken die in de loop der jaren werden gepubliceerd en vertaald. Ik heb, vermoed ik, bijna alles van deze schrijver gelezen. Kronikeur van het Rusland vanaf de omwentelingen in 1917. De schrijver die samen met anderen bij Brezjnev protesteerde tegen onder andere de herwaardering, de rehabilitatie van Stalin. Maar vooral de schrijver die in bevlogen proza de omwentelingen van de Russische samenleving beschrijft, de schrijver die prachtige natuurimpressies schreef over alle windstreken van het uitgebreide Russische rijk en vooral ook de schrijver die diep romantisch en vaak ontroerend over de liefde schrijven kon. Ieder boek van Paustovski gaf mij dezelfde ervaring: wat jammer dat er een laatste pagina is.

De laatste zin die Paustovski aan het papier toevertrouwde, luidde: "Deze aarde is onze woning, geef haar niet uit handen aan verwoesters, laag volk en leeghoofden. Wij, als erfgenamen van Poesjkin, zullen daar rekenschap en verantwoording voor moeten afleggen".

Vaste vertaler van het werk van Paustovski is Wim Hartog die in Goudzand ook talloze teksten uit publicaties, brieven en dagboeken van de schrijver bezorgde. Een prachtig werk, ook al miste ik met name de ervaringen van Paustovski gedurende de Tweede Wereldoorlog. Een boekbespreking van dit boek treft u hier aan.


Er bestaat ook een heuse Paustovski-vereniging. Als u net als ik een liefhebber van deze schrijver bent, of misschien nieuwsgierig bent geworden, steek dan hier uw licht eens op.

Hoe betalen de Polen dat?


Het wordt waarschijnlijk een absolute meerderheid in het Poolse parlement voor PiS, de rechtspopulistische partij van Jaroslaw Kaszynski. Het minimumloon werd verhoogd en wordt in de komende jaren tot 2024 bijna verdubbeld, de kinderbijslag is fors gestegen, ouderen krijgen medicijnen gratis. Stuk voor stuk prachtige maatregelen natuurlijk en dat zien kiezers graag. Hebben de Polen het Ei van Columbus gevonden? Hoe financieren zij toch al die maatregelen?

En waar waren de Polen die recentelijk nog protesteerden tegen de ontmanteling en knechting van de rechterlijke macht, tegen het abortusbeleid van deze ultrarechtse regering, tegen de persbreidel? Het probleem voor de oppositie zit hem juist in die prachtige sociale programma's van de regering. Die kun je nooit overbieden en je kunt er niets tegenover zetten wat kiezers net zo belangrijk vinden. Kansloos dus.

Polen drijft steeds verder van de EU af en dat is zorgelijk, we zullen zien wat de komende jaren ons brengen. Ik zou er niet graag wonen. En wanneer wordt het tij gekeerd door een stagnerende economie? En hoe gaan de Polen dan reageren?

vrijdag 11 oktober 2019

JSF - een verbijsterende geschiedenis


In de NRC van gisteren een uitstekend artikel van de onvolprezen Ko Colijn over de verbijsterende geschiedenis rond de F35, beter bekend als de JSF. Het is goed om nog eens op een rij gezet te krijgen in welke mate er met dit nieuwe toestel geblunderd wordt. Voor iedereen zichtbaar en herleidbaar, mits je de weg weet te vinden.


Colijn documenteert haarfijn waar en wanneer de F35 hevig werd bekritiseerd, niet alleen door geijkte kritikasters maar ook door de Amerikaanse Rekenkamer en bij het project betrokken militairen.


Maar nog verbijsterender is de wijze waarop de twee bewindsvrouwen van dit moment, die verantwoordelijk zijn voor dit dossier - Barbara Visser en Mona Keijzer - zich door dit aanstaande echec heenblunderen. Ik citeer hier slechts één zin uit het artikel van Ko Colijn:  "In maart 2005 ontdekten we (Amerikaanse rekenkamer - E.N.) dat het F35 programma met de ontwikkeling was begonnen zonder adequate kennis van de kritische technologie van het toestel en zonder dat er een deugdelijk ontwerp was".


Heel passend schrijft Colijn dan tot slot: "Dat is nog steeds het geval. Maar gaat u rustig slapen". Er komt nog wel een keer een heuse parlementaire enquête naar dit dossier en u zult zien dat de verantwoordelijke bewindslieden dan allemaal aan spontaan geheugenverlies blijken te lijden.

donderdag 10 oktober 2019

Dieptepunt van lafheid


Een Amerikaanse vrouw, Anne Sacoolas, echtgenote van een in Engeland gestationeerde diplomaat, rijdt een jongeman dood doordat zij op de verkeerde weghelft reed. Ze smeerde hem meteen en werd daarbij door de Amerikaanse autoriteiten geholpen: ze kon met een militair vliegveld het land verlaten. Hierboven een foto van deze lafhartige dame.

Reactie van Trump (ik citeer hier de Volkskrant): De Amerikaanse president zei op de hoogte te zijn van de zaak en bedroefd te zijn, om eraan toe te voegen dat het ‘nu eenmaal gebeurt’ dat Amerikanen in het Verenigd Koninkrijk aan de verkeerde kant van de weg rijden. ‘Je moet voorzichtig zijn.’

Zo zie je maar hoe de lompheid van Trump door de hele Amerikaanse samenleving heen druppelt. De ouders van de jongen willen alleen dat zij verantwoording af komt leggen, ze zijn er niet op uit haar achter de tralies te brengen. Daar hoort ze natuurlijk wel thuis. Niet vanwege het noodlottig ongeval, wel vanwege de achterbakse manier waarop ze gerechtigheid tracht te ontlopen. Ik hoop vurig dat haar geweten - als ze dat heeft - haar danig parten zal gaan spelen.

dinsdag 8 oktober 2019

So much for gratitude!


Een van de weinige zaken waarin Trump een zekere mate van consistentie vertoont is zijn voornemen niet betrokken te worden in een oorlog. En dus konden de Iraniërs ongestraft een Amerikaanse drone neerhalen waarbij opgemerkt moet worden dat de daders nooit ontmaskerd zijn, ook al willen de Amerikanen ons anders doen geloven.


Het terugtrekken van Amerikaanse soldaten uit Syrië is op zich geen verrassende manoeuvre van de Amerikaanse president. Ook al zijn al zijn militaire adviseurs een andere mening toegedaan. Maar rampzalig is de context waarbinnen dit alles gebeurt. Erdogan heeft van Trump een vrijbrief gekregen om het Koerdisch gebied in Noord Syrië binnen te vallen.


Zo betoon je dankbaarheid aan de enige groepering uit Syrië die daadwerkelijk heeft bijgedragen aan het verdrijven van IS. Het waren de Koerden die de grondtroepen leverden en het is vooral dankzij de Koerden dat IS inderdaad verslagen en verdreven kon kon worden. En het is dankzij de Koerden dat er nu grote kampen zijn vol met voormalige IS-strijders en hun vrouwen, wachtend op berechting.

Voor de vorm heeft Trump Erdogan nog even gedreigd met het vernietigen van de Turkse economie als Erdogan dingen doet die Trump niet leuk vindt maar denk maar niet dat hij daarbij het lot van de Koerden in gedachten heeft.


Werkelijk misselijkmakend is een van de jongste tweets van de Amerikaanse president: As I have stated strongly before, and just to reiterate, if Turkey does anything that I, in my great and unmatched wisdom, consider to be off limits, I will totally destroy and obliterate the Economy of Turkey (I’ve done before!). They must, with Europe and others, watch over...
Ja, dit staat er echt: "in mijn grootse en ongeëvenaarde wijsheid". Wie dat van zichzelf durft te zeggen hoort thuis in een psychiatrische inrichting, zeker niet in the oval room of the White House.

maandag 7 oktober 2019

Boerensentiment


Even een paar cijfers. Van alle burgers is 1,5 procent miljonair terwijl van de boeren 18 procent miljonair is. De boerensector - landbouw en veeteelt - maakt 2,1 procent uit van de nationale economie. Diezelfde 2,1 procent is verantwoordelijk voor 46 procent van de stikstofuitstoot. Uit cijfers van de Universiteit Wageningen weten we dat de boerensector meer dan 90 miljard aan landbouwgoederen exporteerde in 2018 terwijl voor 64 miljard aan landbouwgoederen werd geïmporteerd.


Het knuffelgehalte van de gemiddelde Nederlandse boer is kennelijk tamelijk hoog, als je de sentimenten in de diverse talkshows registreert. NRC meldde: dit was de dag van de Heilige Boer. Politici struikelen over zichzelf en elkaar om de boeren vooral te bezweren dat ze aan hun kant staan. Bleker van het CDA spant hier wel de kroon maar ik vind het volstrekt hypocriet.


Zelfs de door mij toch zeker gewaardeerde minister Carola Schouten liet zich verleiden op het Malieveld te verklaren dat er onder haar ministerschap geen halvering van de veestapel plaats zou vinden. De enige die de rug recht hield en het volledige en eerlijke verhaal vertelde was Tjeerd de Groot van D66. Behalve politicus is hij ook nog eens terzake deskundig. Hij was jarenlang actief in de agrarische sector en weet waarover hij praat.


Iets minder sentiment en iets meer objectiviteit in de discussies zou niet gek zijn. De Groot heeft gelijk: onze veestapel moet meer dan gehalveerd worden want het negatief effect op ons milieu en klimaat is nu eenmaal onaanvaardbaar hoog.

dinsdag 1 oktober 2019

Hebben de boeren gelijk?


De Nederlandse boeren gingen vandaag massaal de weg op om te protesteren tegen de beeldvorming over de boer bij het publiek. Natuurlijk hebben 'dé politiek' en 'dé media' het gedaan maar dat is onzin. We zouden eens op moeten houden met alles te framen om vervolgens de werkelijkheid alleen nog maar binnen dat frame te beschouwen. Dat is nutteloos en biedt ons alles behalve een perspectief op betere tijden.


Laat ik heel duidelijk zijn: natuurlijk zijn boeren niet dé schuld van het klimaatprobleem. Boeren produceren ons voedsel en alleen al daarom zijn ze onontbeerlijk en verdienen ze respect. Bijna nergens is de regeldruk zo hoog als in de boerensector en dat maakt het ondernemen in die branche wel heel erg moeilijk. Daar kunnen de boeren niets aan doen.


Maar tegelijkertijd moeten we erkennen dat die regeldruk er niet voor niets is. Onze voedselproductie richt nu eenmaal enorm veel schade aan aan de natuur en aan onze ecosystemen. Niet alleen veeteelt maar ook monoculturen leiden tot uiterst ongewenste neveneffecten die zich uit laten drukken in broeikasgassen en stikstofdepositie. Alleen klimaatontkenners ontkennen dit allemaal mar ik wil heel ver van die discussie blijven. Wie de urgentie van een modern klimaatbeleid niet ziet, sluit doelbewust de ogen voor een kennelijk ongewenste werkelijkheid.


Een van de grootste motoren achter het internationale boerenbeleid is de ongekende stroom aan subsidies waarmee de verkeerde incentives worden afgegeven. Internationale afstemming ten behoeve van een voedselproductie voor de wereldbevolking is onontbeerlijk maar subsidies zijn wel het minst wenselijke instrument. En laten we vooral niet vergeten dat wij het zelf zijn die dit alles veroorzaken. Ons consumptiepatroon dat we maar niet op willen geven. Iedere burger heeft daar een eigen verantwoordelijkheid. Als wij geen vlees meer willen, zullen de supermarkten het niet meer leveren en zullen de boeren het niet meer produceren. Maar wij zijn hardleerse individuen en we laten ons graag bedotten door politici die voor onze deelbelangen op zeggen te komen.

Dus nee, de boeren zijn niet schuldig. Maar evenzo zeg ik nee tegen verdere steunmaatregelen voor boeren. We zullen de veestapels terug moeten dringen, we moeten stoppen met monoculturen, we moeten ophouden met het internationale gesleep met levende en dode dieren, er moet een einde komen aan subsidiestromen voor voedselproducten waar de aarde niet meer tegen kan. Verantwoordelijke politici houden dat verhaal tegenover hun electoraat én tegenover de boeren.