Vroeger, in mijn jeugd - ik ben van 1950 - was Nederland blank. Er waren geen donkere mensen en als ze er waren, waren ze met zo weinigen dat je ze in het straatbeeld niet terugvond. Er is veel gebeurd sindsdien, sinds de donkere dagen van de petticoat, om met Johnny the Selfkickder te spreken. Nederland is diverser geworden, veel diverser. Het aandeel gekleurde mensen en mensen uit andere landen en culturen is met tientallen procenten toegenomen. Ik heb het over Nederlanders.
Cultuur is iets wat we met ons allen maken, alle leden van een samenleving doen daar aan mee, voegen er iets aan toe. Het is dan ook ronduit bespottelijk te veronderstellen dat de leidende cultuur in ons land een blanke cultuur zou (moeten) zijn en blijven. We kunnen denken wat we willen maar het is gewoon niet waar. Mensen kunnen wel stellen dat de multiculturele samenleving mislukt is, maar ze is wel een feit. Gesegregeerd, maar wel een feit.
Wij hebben de instroom van migranten nodig, al was het maar om de aow en de pensioenen in stand te houden. Maar over migranten ga ik het hier nu niet hebben. Uit haar koloniale verleden heeft Nederland overzeese gebiedsdelen overgehouden en de bewoners daarvan zijn Nederlanders, ze behoren integraal tot ons koninkrijk. Wij hebben geprofiteerd van hun rijkdommen.
En onze medelanders vragen ons nu om hier en daar een beetje op te schikken, rekening met ook hen te houden. Ze wijzen ons erop dat sommige van onze gebruiken op hen heel naar overkomen. Het geeft hen het gevoel dat er eigenlijk niets veranderd is sinds die koloniale periode. Ze voelen zich door ons genegeerd en soms zelfs geschoffeerd.
Een van de meest duidelijke voorbeelden is het Sinterklaasfeest. En zo vragen zij ons om de hier zo bekende figuur van Zwarte Piet een make-over te geven. Sinterklaas is blank en is de baas over Piet die zwart is. Je hoeft niet een heel gevoelige antenne te hebben om je te realiseren dat zo'n figuur als Zwarte Piet ook echt heel anders kan worden ervaren.
Maar opeens hebben wij Nederlanders een enorm sterk gevoel voor onze cultuur en onze tradities ontwikkeld en menen wij in het strijdperk te moeten treden voor onze kinderen die iets prachtigs zou worden afgepakt wanneer Zwarte Piet inderdaad een andere gedaante aan zou nemen. Zulke lieden, en het zijn uitsluitend volwassenen, pretenderen iets van cultuur te begrijpen.
Maar het tegendeel is waar. Al die mensen die zo fel vast willen houden aan Zwarte Piet zijn gevoelloze en onnozele halzen en ik wil nog wel een stap verder gaan: het zijn domme mensen. Maar er is een soort die nog erger is en dat zijn al diegenen die menen met een beroep op hun cultuur geweld te mogen gebruiken.
Niet alleen Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed maar ook de nationale kinderombudsman Margrite Kalverboer zijn inmiddels onder andere met de dood bedreigd. Beiden bepleiten de make-over van Zwarte Piet. En weet u waarom? Omdat kinderen aangeven daar de voorkeur aan te geven. Omdat kinderen niet willen dat andere kinderen gediscrimineerd worden om hun kleur. En nee, daarbij gaat het zeer beslist niet alleen maar om gekleurde kinderen.
We moeten erkennen dat zulke mensen helemaal niet in onze cultuur geïnteresseerd zijn. Onder het mom van het beschermen van onze eigen cultuur en tradities gaat het dezulken om iets heel anders: deze mensen laden de verdenking op zich van fervente racisten. Ineke Strouken deed geen aangifte, Margrite Kalverboer gelukkig wel. Ik hoop dat het Openbaar Ministerie deze en andere aangiften van aan Zwarte Piet gerelateerd geweld (en bedreiging is geweld) zeer serieus neemt. Doodsbedreigingen zijn zware overtredingen van de wet.
En tegelijkertijd moeten we een sterk beroep doen op de NTR, de omroep die verantwoordelijk is voor de gedaante waarin Zwarte Piet verschijnt, om de grootst mogelijke haast te maken met de make-over van deze knecht. De NTR stelt dat je mensen die vast houden aan Zwarte Piet niet weg kunt zetten als onverdraagzame en gekrenkte nationalisten. O nee? Dat kan wel degelijk, u leest het hier. Zulke mensen zijn dom en gevoelloos, hebben geen weet van geschiedenis of cultuur en waar ze zelfs menen te mogen dreigen met geweld is naar mijn mening - en ik weet het, het is een groot woord - sprake van racisme als achterliggend motief.
Als we onszelf tot het beschaafde deel van de wereld rekenen, waarom handelen we daar dan niet naar?
