woensdag 3 juni 2026

Ieder mens heeft recht op zijn schaamte

 

Het ging helemaal fout met Donald Pols omdat hij als jongeling politieke keuzes maakte waarvoor hij zich later ging schamen. Als je opgroeit in een land waar apartheid heerst en waar de dominante groep, de witte man, alle macht bezat, is het niet zo gek dat je als jongeling daarin meegesleept wordt. Zo overkwam ook Pols. Hij vertrok uit Zuid Afrika en kwam in Nederland in aanraking met een totaal andere cultuur en volstrekt andere politieke verhoudingen. Pols begreep dat hij voor de verkeerde zaak had gestreden, schaamde zich daarvoor en heroriënteerde zich. Dat verleden blijft een mens altijd achtervolgen. Je raakt het pas kwijt als je er in alle openheid over praat en je min of meer publiekelijk verontschuldigt. Komt dat verleden naar boven doordat anderen eraan gaan trekken en peuteren, dan zijn de rapen gaar. Dat overkwam Willem Aantjes (als u het niet weet zoekt u het maar op) en dat overkomt nu Pols.

Dat ze bij Tata geen zin hadden in gedonder snap ik enerzijds wel, anderzijds had het bedrijf wel wat meer ballen mogen laten zien. Ik meen dat ieder mens recht heeft op zijn geheimen en zijn schaamte. Ook ik heb mij in het verleden weleens bezondigd aan zaken waarvoor ik mij nu schaam maar ik voel niet de geringste aandrang om daar nu publiekelijk afstand van te nemen. Maar ja, ik ben dan ook geen publieke figuur.

Pols zou vooral zichzelf een enorme dienst hebben bewezen als hij deze kwestie zelf in de openbaarheid had gebracht. Het was aan de orde gekomen in een gesprek met zijn broodheer Milieudefensie. Dat was een perfect moment geweest om schoon schip te maken. Niets doen maakte hem chantabel en kwetsbaar. Het is afschuwelijk te moeten zien hoe er altijd mensen klaar staan om je onderuit te schoffelen. Ik ken de motieven van Anne-Lot Hoek niet maar zij is een gerespecteerd onderzoeksjournalist en historicus. De feiten liggen er en worden ook niet ontkend door Pols, integendeel. Maar zijn carrière ligt nu wel in duigen en dat had niet gehoeven. Daar is hij in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor.

Voor mij had hij niet weg gehoeven. Ik vind zijn overstap naar Tata problematischer dan zijn jeugdzonden. Maar goed, ik hoop voor Donald Pols dat hij nu eerst en vooral opluchting ervaart. Eindelijk kan hij dat verleden achter zich laten. In de NRC laat hij in een interview zien dat hij uit goed hout is gesneden en zichzelf niet verbergt achter schijnargumenten. Wat mij wel bevreemdt is dat hij zijn beste vrienden en zelfs zijn kinderen onkundig liet over zijn verleden. Dat zou mij nog veel meer kwellen. Maar dat is verder zijn privé aangelegenheid, het gaat ons niets aan.