Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig

Het geschreeuw gaat maar door in de VVD. Het zijn vooral de partijsenioren, ook wel mastodont of prominent genoemd, die zich laten horen. En ze doen dat op een buitengewoon merkwaardige manier. Ze raden hun partijleider - die ze nog niet zo lang geleden gezamenlijk op het schild gehesen hebben en bijna heilig verklaarden na de jongste verkiezingszege - zijn ongelijk te bekennen, berouw te tonen en zijn deal met de PvdA terug te draaien.

Wat ze ermee willen bereiken? Kennelijk dat wat ze zeggen. Maar wat gaan ze ermee bereiken? Vooral dat het gemor onder de achterban aanhoudt en groeit. En dat het aantal weglopers dus hand over hand toeneemt. Lijkt mij niet handig. In plaats daarvan hadden deze prominenten zich eensgezind achter hun leider moeten scharen en het land moeten geruststellen met de boodschap dat we nu eenmaal in zwaar weer zijn aangeland en dat maatregelen die pijn doen niet voorkomen kunnen worden. Maar dat zij samen met hun smaldeel in de regering alles op alles zullen zetten om de gestelde kaders niet te overtreden.

Heerlijke tijden zijn dit natuurlijk voor de oppositie. Oppositie voeren was nog nooit zo gemakkelijk en Roemer mag de bende aanvoeren. Spectaculair is het allemaal wel maar zo langzamerhand word je een beetje moe van het medialawaai. Wij beperken ons teeveegedrag voornamelijk tot het Journaal, Nieuwsuur en P&W maar alles komt iedere dag minstens drie keer voorbij, telkens dezelfde mensen mogen telkens dezelfde dingen zeggen. Je wordt er moedeloos van.

Natuurlijk is de economie juist gebaat bij vertrouwen van de consument en bij het handhaven, liefst verbeteren van de koopkracht. Bezuinigen plus nivelleren drukt de koopkracht en doet het vertrouwen van de consument geen goed. De toch al zwakke economie zal er niet beter op worden. Maar het is ontegenzeggelijk een feit dat begrotingstekort en staatsschuld te ver zijn opgelopen. Het alternatief van wat zich nu afspeelt is het voorlopig afzien van het terugdringen van het begrotingstekort en aansturen op een frontale botsing met Europa. Dat was de lijn van de SP en de PVV. Maar daar heeft de kiezer niet voor gekozen dit keer.

De Eerste Kamer houdt zich niet bij haar leest

Hele televisieavonden worden vol gekletst met de communicatie over de zorgpremie. En dat duurt nu al dagenlang. Ik snap niet veel van die ophef. We hadden de zorgtoeslag en daar was 4,5 miljard mee gemoeid. Zorgtoeslag is nivellering. Nu halen we die zorgtoeslag weg en daarvoor in de plaats komt iets wat we ook daadwerkelijk nivellering noemen. Ook hier is 4,5 miljard mee gemoeid. Per saldo gebeurt er dus niets.

Nivelleren heeft niets te maken met bezuinigen maar is een inkomenspolitiek instrument in handen van diegenen die menen dat rijkdom echt niet voor iedereen die niet lui is voor het grijpen ligt. Samsom laat keer op keer zien hoe je deze boodschap begrijpelijk en rustig kunt overbrengen. Terecht wijst hij erop dat er voor de laagste inkomens nog meer ingrepen liggen te wachten, maar dan wel pijnlijke. Samsom toont zich als een echt politiek leider die zijn achterban geen smoesjes verkoopt.

Zijn partijvoorzitter Spekman doet dat wel, die praat zelfs van een feest als het om nivelleren gaat. Zo'n uitspraak is leeg en zonder betekenis. En bovendien nodeloos schofferend naar de achterban van zijn politieke tegenstrevers die begrijpelijkerwijs erg veel moeite met zo'n maatregel hebben. Kortom, Spekman begrijpt er niet veel van.

Het blijft echter moeilijk verteerbaar dat de inkomens boven de 100.000 Euro niet met een zwaardere zorgpremie worden geconfronteerd dan de middeninkomens. Ik weet wel, hun koopkracht gaat er wel degelijk op achteruit maar bij de echt hoge inkomens wordt dat verschil eigenlijk nauwelijks opgemerkt. Nu ontstaat door een stukje techniek van een regeling de indruk dat vooral de middeninkomens de rekening krijgen gepresenteerd. Dat doet pijn.
Maar wat belangrijker is: dat is nou precies de doelgroep van het CDA. Ik geef u op een briefje dat Buma vooral op dit thema zal blijven hameren en dat hij zijn stinkende best zal doen om de middeninkomens weer terug te halen naar zijn club. Dat zou in ieder geval mijn strategie zijn als ik in zijn schoenen stond. Hij gaat er zeker mee scoren. Niet slim van de VVD en PvdA.

Ondertussen stelt de Eerste Kamer zich steeds meer op als een verlengstuk van de Tweede Kamer en dat is een zorgelijke ontwikkeling. De EK dient de door de regering ingediende wetten te controleren op technische haalbaarheid en consistentie, met name in vergelijk met andere wetten. Maar daar is al tijden geen sprake meer van. Het is een slechte gang van zaken wanneer de EK de TW kan gijzelen. Daar is de democratie niet bij gebaat. De wil van de kiezer komt tot uitdrukking in de politieke verhoudingen na algemene parlementsverkiezingen.
In de EK treffen we de verhoudingen van de vorige ronde aan. De verliezers kunnen zo heel gemakkelijk hun gram halen. En dat terwijl er van directe verkiezingen van de EK in het geheel geen sprake is. Ik verkneukel me wel bij al die VVD coryfeeën die Rutte zo gretig op het schild hesen en zich nu uitputten in talloze bezweringsformules met grote woorden om de dwaling van de partijleider te compenseren.

Alle vreugde is van korte duur

Kabaal over de ziektekostenpremie, het regeerakkoord is nog geen dag oud. Da's wel heel erg korte vreugde. Als je aan het onderhandelen bent, moet je wel scherp blijven. Er moeten een paar momenten zijn geweest waarop én Mark Rutte én Stef Blok én Henk Kamp hebben zitten slapen. Ook kun je wel wat vraagtekens plaatsen bij de doorrekeningen van het CPB.
Maar de echte pijn zit natuurlijk in de gekozen systematiek die eigenlijk nergens op slaat, een beetje willekeurig uit de lucht is gegrepen. Als je van nivellering wilt spreken, waarom verdeel je alle lasten dan over de inkomensgroepen tot € 70.000? Dat slaat natuurlijk nergens op.
De SP heeft in dezen het gelijk aan haar zijde: verdeel de pijn over het hele inkomensgebouw en je halveert de ellende voor iedereen.
Het is begrijpelijk dat de VVD achterban zich nu zwaar bekocht voelt. Bij ieder regeerakkoord en bij iedere nieuwe wetgeving vraag je je af hoe lang het duurt voor er correctiemaatregelen moeten worden genomen. Dit keer gaat dat wel heel erg snel. De Telegraaf spreekt al over Marx Rutte.
Maar ook de PvdA kan hier toch niet blij mee zijn. Het is in de uitwerking een groteske maatregel gebleken en dat betekent gewoon dat álle partijen hun huiswerk wel verdomde slecht hebben gedaan. Samsom is nu wel verplicht te verklaren dat er nog gepraat kan worden over de uitwerking.
Dat moet ook wel, want de kans dat zo'n wetsvoorstel door de Eerste Kamer komt is natuurlijk nihil. En laten we eerlijk zijn, dit is een valse start die voorkomen had kunnen worden.