dinsdag 20 oktober 2020

Relatiedrama's

Twee films gezien de afgelopen dagen die beide een relatie die onder druk komt te staan als thema hadden. On the rocks is de jongste film van Sofia Coppola (die we onder andere kennen van Lost in Translation, een prachtige film, eveneens met Bill Murray) en The Nest, de tweede rolprent van Sean Durkin.


On the rocks is meer comedy rond een jonge moeder, voortreffelijk vertolkt door Rashida Jones en haar vader die onovertroffen geportretteerd wordt door Bill Murray, een acteur die je nooit teleurstelt. Mooi gefilmd tegen het decor van een grote Amerikaanse stad. Het verhaaltje is wel heel dun: getrouwd stel, twee kleine schoolgaande kinderen, de man is druk met het opzetten van zijn eigen zaak en heeft dan, 'uiteraard', nauwelijks tijd of aandacht voor zijn echtgenote. Doordat de man niet erg duidelijk is over wat hij allemaal doet en hoe hij tegenover zijn medewerk(st)ers staat, krijgt de echtgenote het gevoel dat er iets niet klopt. Haar vader treedt prompt doortastend op en laat wat navraag doen naar zijn schoonzoon en haalt zijn dochter over om samen met hem zelf de privé detective uit te hangen. De scenarist maakt het zichzelf wel wat gemakkelijk door de echtgenoot voortdurend vaag te laten doen. Als de echtgenote met haar man wil praten over de schoolkeuze voor een van de kinderen zegt de man onmiddellijk: ik vertrouw jou daar blindelings in. Geen echtgenote zou met dat antwoord genoegen nemen. Dat vader en dochter tegen het einde van de film ook met elkaar nog een confrontatie aangaan kan het magere plot niet redden. Maar het was wel een onderhoudende en aangename film. Niet een film die lang in je geheugen achter zal blijven.


In The Nest hebben we ook te maken met een jong echtpaar met twee kinderen. Het echtpaar wordt overtuigend gespeeld door Carrie Coon en Jude Law. De echtgenoot is een zeer ambitieuze man die zichzelf heeft wijsgemaakt dat hij zakelijk succes van formaat moet zien te bereiken. De oorzaak voor zijn brandende ambitie ligt vermoedelijk in zijn jeugd, zoals één korte scene in de film ons moet doen vermoeden. Het fijne ervan komen we niet te weten. Hij doet voorkomen alsof hij van een oude zakenrelatie een voorstel heeft gekregen dat hij niet kan weigeren maar de consequentie daarvan is wel dat het gezin uit de VS moet verhuizen naar het VK. Zijn echtgenote voelt niets voor die verhuizing maar u weet hoe dat gaat: de man krijgt zijn zin. Pas in de VK komt de echtgenote erachter dat haar man zelf contact heeft opgenomen met zijn voormalige zakenrelatie. En dan weet je: dit komt voorlopig niet meer goed. En vanaf dat moment gaat het werkelijk op alle fronten fout: de moeder verliest haar paard en het vertrouwen in haar echtgenoot, de echtgenoot komt zakelijk in enorme problemen, de dochter krijgt verkeerde vriendjes en het zoontje wordt op school gepest. Pas wanneer zo'n beetje alle hoop is weggeblazen lijkt er een catharsis te kunnen ontstaan en lijken de gezinsleden zich te realiseren dat alleen hun liefde voor elkaar hen nog kan redden. Ook dit was een onderhoudende film, goed gefilmd en goed gespeeld.

Maar ik heb niet zo veel met dit soort gezinsdrama's, merk ik. Maar als ze goed verfilmd zijn, en dat is hier bij beide films het geval, is het geen straf om naar te kijken.




maandag 19 oktober 2020

Kerkgangers zijn asociaal

 

Het beroep op kerkgangers en gelovigen om geen gebruik te maken van hun grondwettelijke uitzonderingspositie bleek paarlen voor de zwijnen. In de Rehobothkerk in Barneveld kwamen 200 gelovigen bijeen, in Staphorst en Krimpen aan den IJssel idem dito. 


Dit is werkelijk de hypocrisie ten top. Met uitgestreken smoel psalmen zingen en bidden tot je god en je tegelijkertijd niets aantrekken van je medeburgers. Juist in deze tijd is niets zo waardevol als solidariteit. Gelovigen staan op hun achterste benen als hun morele waarden niet voldoende in acht worden genomen door de rest van de samenleving. Maar een simpel beroep op hun solidariteit in tijden van een pandemie wordt domweg genegeerd.

Dit voorbeeld laat zien hoe leeg het morele gehalte is van christelijk Nederland. Zij zijn mijn walging nog niet waardig.

woensdag 14 oktober 2020

Hoe democratisch zijn Amerikaanse verkiezingen?

 

De founding fathers of America wilden een regering"of the people, by the people, and for the people". Maar echte democratie durfden ze toch niet aan. In een helder artikel in de NRC van 12 oktober legt Galen A. Irwin, emeritus hoogleraar politicologie, nog eens uit hoe de president van de Verenigde Staten niet rechtstreeks door het volk wordt gekozen maar door de kiesmannen (electors), verenigd in het 'electoral college.' 


Iedere staat bepaalt zelf hoe kiesmannen geselecteerd worden. Dat kan zelfs onmiddellijk na afloop van de verkiezingen worden gedaan, zodat afzonderlijke staten invloed uit kunnen oefenen op de uitkomst van verkiezingen. Op deze wijze was het mogelijk dat Bush jr Al Gore versloeg in 2000 en dat Trump van Clinton won in 2016. Zowel Gore als Clinton wonnen the people's vote maar de kiesmannen beslisten anders.

Irwin wijst er terecht op dat Nederland oorverdovend stil blijft waar het het ondemocratisch karakter van Amerikaanse verkiezingen betreft, terwijl ons land altijd als een van de eerste klaar staat om andere landen te bekritiseren.

Nederland faalt in de strijd tegen Corona

 

Met een 'intelligente' lockdown slaagde Nederland erin de eerste Coronagolf in te dammen. Het kostte tijd en moeite, niet iedereen was er even enthousiast over maar het lukte toch het reproductiegetal onder de 1 te krijgen. Zodra de strenge maatregelen werden versoepeld ging Nederland echter helemaal los. Iedereen leek te denken dat het virus definitief verslagen was, ook al bleven de deskundigen waarschuwen voor een heropleving, een tweede golf. Die tweede golf spoelt inmiddels over ons heen en nu blijkt dat Nederland zeer slecht scoort, sterker nog, nergens in Europa zijn de statistieken zo alarmerend als in Nederland. Kijk voor de meest recente statistieken hier. Ik vermoed dat hiervoor vier oorzaken zijn aan te wijzen. 

In de eerste plaats is de Nederlander ongelooflijk eigenwijs en bepaald niet volgzaam als het om overheidsmaatregelen gaat. Op zich is dat geen slechte eigenschap maar alles heeft zijn grenzen. U kent het grapje: vraag een Duitser te springen en hij zal vragen 'Hoe hoog?' Vraag het een Nederlander en die zal antwoorden: 'Hoezo?' De Nederlander denkt toch primair: 'dat maak ik zelf wel uit'. En ook bij ons stikt het van de complottheorieën en beterweters. 

In de tweede plaats hebben we te maken met een regering die halfslachtige maatregelen neemt. Logische maatregelen worden dringend aanbevolen omdat we allemaal volwassen mensen zouden zijn. Maar verplichte maatregelen worden zoveel mogelijk vermeden. We maken van de maximale snelheid op de snelweg geen adviessnelheid maar het gebruik van een mondkapje mag iedereen zelf bepalen. Het schijnt dat de mondkapjesplicht niet eerder dan per november aanstaande kan worden opgelegd. En de grondwettelijke uitzondering voor gelovigen is al helemaal niet te verdedigen maar wij hebben  hier een minister-president die het niet aandurft gelovigen en niet-gelovigen over een kam te scheren.


In de derde plaats en dit is misschien wel de belangrijkste oorzaak - hebben wij een OMT dat de regering adviseert over het te voeren beleid. Dat OMT wordt geheel bemand door het RIVM en zo'n monopoliepositie is zich tegen het gerenommeerde instituut aan het keren. Tekenend in dit verband is de oproep in de NRC van gisteren van een groot aantal wetenschappers aan het RIVM om transparant te zijn over de onderliggende wetenschappelijke data. Daarvan blijkt nu vrijwel geen sprake te zijn. In de UK is dat met SAGE en in Duitsland met Akademie Leopoldina heel anders en veel beter geregeld.


In de vierde plaats hebben wij de infrastructuur voor grootschalig testen en analyse nog steeds niet op orde en dat is ronduit gênant. De minister van volksgezondheid  belooft geregeld dat dat probleem spoedig zal zijn opgelost maar voorlopig is daarvan geen enkele sprake.

Juist nu wij lijken te falen in de bestrijding van het Coronavirus is het des te belangrijker dat het RIVM zich bewust is van hoe kwetsbaar het draagvlak voor maatregelen is. Wat meer nederigheid zou het instituut nu wel passen, vermoed ik zo.

Schrijfwijzer

 

Er is een prachtige website over de Nederlandse taal, Schrijfwijzer. Deze site is opgesteld door Jan Renkema, emeritus hoogleraar tekstkwaliteit. Uitputtend zal de site niet zijn maar als je twijfelt hoe je iets moet schrijven, of welke uitdrukking je ergens moet gebruiken, de kans dat de Schrijfwijzer je vraag kan beantwoorden is heel erg groot. 

Prachtig vind ik het stukje Top 33 taalvragen waarin je inderdaad al die taalkwesties terug vindt waar je dagelijks mee geconfronteerd wordt. Renkema legt het allemaal goed aan ons uit, in heldere taal, werkelijk onberispelijk. Slechts één klein voorbeeldje:

Sommige taalcritici verzetten zich tegen zwaar wegen (zwaar zijn en veel wegen). Maar koffers kunnen zwaar wegen en laatste loodjes ook. Dezelfde criticasters vinden ook dat lekker smaken fout is. Dat zou een vermenging zijn van goed smaken en lekker zijn. Bovendien betekent Dat smaakt al dat het lekker is. Toch zijn er geen zwaarwegende argumenten tegen Laat het u lekker smaken.

 Heel erg fraai en vooral behulpzaam vind ik het Verwarwoordenboek. Is het aanbevelingswaardig of aanbevelenswaardig, aangedaan of ontdaan, in het geding of in het gedrang, gehemelte of verhemelte, pathetisch of theatraal, uitweiden of uitwijden, en zo voort. 

U moet hier beslist eens gaan kijken! Je kunt er uren lang door heen bladeren, of is het doorheen bladeren?

Rutte, premier van de gelovigen

 

Rutte legt omstandig uit waarom de horeca opnieuw geconfronteerd wordt met strenge maatregelen. Mij lijken die maatregelen terecht en juist. Jammer voor de sector maar het kan niet anders. Dan gaat Rutte verder over de maximale groepsgrootte, dertig personen maximaal. Zonder uitzonderingen, voegt Rutte eraan toe. Om er meteen op te laten volgen dat er grondwettelijke uitzonderingen zijn zoals kerken, demonstraties en bijeenkomsten van de Tweede Kamer.

Dat de Tweede Kamer bijeen moet kunnen komen, lijkt mij evident. Het laatste wat er mag gebeuren is dat de democratie tijdens een pandemie wordt uitgeschakeld. Alleen bananenrepublieken als Hongarije roepen de noodtoestand uit. En ook moet het mogelijk zijn dat burgers demonstreren tegen vermeend onrecht. Maar vermeld er dan tenminste bij dat anderhalve meter afstand en mondkapjesplicht onvermijdelijk zijn. Daar horen we Rutte echter niet over.

Maar dan de kerken. Hoezo kunnen zij een beroep op grondwettelijke uitzondering doen? Omdat wij in de Grondwet een artikel 6 hebben dat de vrijheid van godsdienst regelt. Letterlijk staat er in dat artikel: "Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet".

Ik ben geen jurist maar volgens mij moet het juridisch te onderbouwen, verantwoorden en rechtvaardigen zijn dat ook gelovigen zich aan strenge afspraken houden in tijden van een pandemie. Het behoort ieders burgerplicht te zijn de door de overheid opgelegde maatregelen tenminste na te leven. Dat is wel de essentie van onze parlementaire democratie.

Ik vind dit het zoveelste voorbeeld van stuitend gedrag van onze minister-president. De beste man zit er nu tien jaar, wat mij betreft is zijn houdbaarheidsdatum wel verlopen. Hij mist een kans voor open doel, sterker nog, hij kopt bewust niet raak. Leg mij nou eens uit waarom gelovigen niet hoeven wat wij allemaal wel moeten. Leg mij nou eens uit waarom behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet wel voor mij geldt, maar niet voor de gelovige. Rutte is premier van de gelovigen maar niet van mij!

dinsdag 13 oktober 2020

Wilders en Pavlov

 

Een medewerker van een ziekenhuis meent een trend te zien die aangeeft dat er meer mensen met een niet-westerse achtergrond op de intensive care terechtkomen en prompt heeft Wilders zijn reactie al klaar staan. Hij twittert: "de operaties van Henk en Ingrid worden uitgesteld omdat de IC's vooral bezet worden door Mohamed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels". Kun je in zo'n korte zin nog meer vooroordelen proppen? Ik denk het niet.

In de eerste plaats betreft het hier geen resultaat van een onderzoek waaruit algemene konklusies kunnen worden getrokken. In de tweede plaats zijn er waarschijnlijk heel plausibele redenen aan te voeren voor een grotere vertegenwoordiging van niet-westerse medeburgers die wellicht de taal niet goed beheersen.

Het probleem voor Wilders is dat hij in deze tijden niet goed kan scoren en dat het wat stilletjes rond hem is geworden. Dus was hij opgetogen over het bericht in een radio-uitzending van Argos. Hier kon hij tenminste weer eens op aanslaan, vol op het orgel gaan. Maar het is het onzindelijke denken dat we nu al jaren van hem gewend zijn. Zouden Henk en Ingrid daar nog steeds voor vallen?

Voor Wilders bestaan er geen morele barrières, die zijn er slechts om geslecht te worden. Asscher sprake van racistische drek. Ik kan wel vinden in die kwalificatie.